30 sierpnia 2014r.
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
 
Synonimy  ->
Zakrzepica żył powierzchownych
Opis  ->
Jest to choroba spowodowana zapaleniem i powstawaniem niewielkich zakrzepów w powierzchownych, umiejscowionych tuż pod skórą żyłach, najczęściej w obrębie kończyn dolnych. W odróżnieniu od zakrzepowego zapalenia żył głębokich, w przypadku lokalizacji choroby w żyłach powierzchownych rzadko dochodzi do odrywania się fragmentów zakrzepu i ich swobodnego przemieszczania wraz ze strumieniem krwi. Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych jest rozpoznawane u chorych w różnym wieku, jednak najczęściej zdarza się ono u osób dorosłych, częściej u mężczyzn niż u kobiet.
Objawy  ->
Objawy zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych są niezwykle charakterystyczne i rozpoznanie choroby jest stosunkowo łatwe.
  • Zaczerwienienie, ból i tkliwość ponad objętą zapaleniem żyłą (charakterystyczne czerwone i bolesne guzki lub pręgi na skórze)
  • Objęta zapaleniem żyła wyraźnie twardnieje i zwykle jest łatwo wyczuwalna pod skórą, przypominając sznurek lub rząd koralików
  • Podwyższona temperatura, która pojawia się w przypadkach zaawansowanego stanu zapalnego

    Kontaktu z lekarzem wymaga:
    Pojawienie się objawów zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych wymaga kontroli lekarskiej. Kontakt z lekarzem jest także konieczny, jeśli w trakcie leczenia, które najczęściej prowadzi się w domu chorego, pojawi się jeden lub kilka z następujących objawów: wysoka gorączka lub dreszcze, bardzo silny ból kończyny, kaszel z odkrztuszaniem krwi, duszność, przyspieszony i płytki oddech, ból w klatce piersiowej, obrzęk (obrzmienie) stopy, podudzia lub uda.
  • Przyczyny  ->
    Zakrzepowe zapalenie żył głębokich jest spowodowane powstawaniem wewnątrz naczyń żylnych zakrzepów, które w normalnych warunkach nie powinny się tam pojawiać. Pojawienie się zakrzepu powoduje zatrzymanie przepływu krwi w tym naczyniu i rozwój stanu zapalnego. Do takiej sytuacji może dochodzić w wyniku:
  • Uszkodzenia wewnętrznej ściany naczynia żylnego w wyniku zakażenia lub urazu mechanicznego (zastrzyk dożylny)
  • Spowolnienia przepływu krwi w niektórych żyłach, szczególnie w obrębie kończyn dolnych, na przykład podczas długotrwałego leżenia (choroba, stan po zabiegu operacyjnym), siedzenia (podróż samolotem lub samochodem), a także wewnątrz żylaków żył powierzchownych
  • Zaburzeń w ilości lub funkcjonowaniu składników krwi odpowiedzialnych za prawidłowy proces jej krzepnięcia (na przykład w wyniku przyjmowania niektórych leków)
    Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych może niekiedy być pierwszym objawem nowotworu rozwijającego się często w miejscu bardzo odległym i pozornie nie związanym z układem naczyń żylnych. O takiej możliwości należy pamiętać szczególnie wtedy, gdy zapalenie żył nawraca bez wyraźnej przyczyny i pomimo prawidłowego leczenia.

    Czynniki sprzyjające zachorowaniu
    Zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych wiąże się między innymi z:
  • Chorobami wymagającymi długotrwałego leżenia
  • Paleniem tytoniu (niektóre składniki dymu papierosowego mogą uszkadzać wewnętrzną ścianę żyły)
  • Nieleczonymi żylakami kończyn dolnych
  • Zażywaniem doustnych hormonalnych leków antykoncepcyjnych, szczególnie przez kobiety palące
  • Otyłością
  • Przebytymi zabiegami chirurgicznymi, rozległymi oparzeniami, ciężkimi urazami lub infekcjami
  • Długotrwałym siedzeniem (kierowcy, piloci, pasażerowie samolotów)
  • Ciążą
  • Chorobą nowotworową
  • Przyjmowaniem dożylnych narkotyków
  • Chorobami krwi
  • Zapobieganie  ->
  • Prawidłowe leczenie żylaków kończyn dolnych
  • Zaprzestanie palenia, zwłaszcza przez kobiety przyjmujące doustne środki antykoncepcyjne
  • W przypadku długotrwałego leżenia lub siedzenia częste i regularne wykonywanie ćwiczeń ruchowych poprawiających przepływ krwi w naczyniach żylnych, na przykład zginanie i prostowanie stopy lub napinanie i rozluźnianie mięśni łydek
  • W czasie podróży w pozycji siedzącej okresowe wykonywanie wyżej opisanych ćwiczeń lub nawet wstanie i wykonanie kilku kroków
  • Stosowanie zastrzyków dożylnych i kroplówek, tylko gdy jest to naprawdę konieczne; w miarę możliwości stosowanie leków doustnych
  • Przebieg  ->
    W przypadku prawidłowego postępowania zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych zwykle ustępuje w ciągu 1 do 2 tygodni. Nieleczone może się rozszerzać i, co jest już znacznie bardziej niebezpieczne, obejmować układ żył głębokich.
    Powikłania  ->
  • Zakrzepy mogą powiększać się i rozprzestrzeniać do układu żył głębokich prowadząc do rozwoju zakrzepowego zapalenia żył głębokich
  • W przypadku obecności infekcji bakteryjnej wewnątrz objętej zapaleniem żyły może dojść do przedostawania się bakterii do krążącej krwi i ciężkiego zakażenia całego organizmu
  • Badania  ->
    Rozpoznanie zakrzepowego zapalenia żył głębokich jest proste, opiera się na dokładnym obejrzeniu objętego chorobą miejsca i zwykle nie wymaga wykonywania żadnych badań dodatkowych. Są one niezbędne jedynie w przypadku podejrzenia, że zapalenie żył jest wynikiem rozwoju choroby nowotworowej.
    Cel leczenia  ->
    Leczenie ma na celu jak najszybsze zlikwidowanie choroby oraz niedopuszczenie do jej rozprzestrzenienia się na układ żył głębokich. Równie ważne jak prawidłowe leczenie jest jednak w tym przypadku zapobieganie rozwojowi oraz nawrotom choroby.
    Leczenie  ->
    Zalecenia ogólne
  • Leczenie obejmuje zwykle wypoczynek z uniesioną do góry chorą kończyną, ucisk kończyny, a niekiedy także leki doustne
  • Zaleca się ciągły ucisk kończyny aż do czasu jej całkowitego wyleczenia przy pomocy bandaża elastycznego. Zakłada się go na kończynę dolną począwszy od nasady palców stopy (palce pozostają niezabandażowane), poprzez kostkę aż do kolana lub nawet uda (w zależności od lokalizacji choroby). Zamiast bandaża elastycznego użyć można specjalnych wyrobów o stopniowanym ucisku, dostępnych w aptece w postaci podkolanówek, pończoch lub rajstop. Jest to metoda równie dobra, lecz wyraźnie droższa od bandażowania
  • Należy zaprzestać palenia tytoniu i przyjmowania doustnych leków antykoncepcyjnych
  • W początkowym okresie choroby wskazane jest ograniczenie aktywności ruchowej i wypoczynek z uniesionymi w górę nogami. Nie należy jednak zapominać o regularnym wykonywaniu opisanych wyżej ćwiczeń, częstym poruszaniu kończynami, zginaniu stóp i kolan
  • W miarę ustępowania objawów zakrzepicy żył powierzchownych możliwy jest stopniowy powrót do normalnej aktywności ruchowej i pracy zawodowej
  • Należy unikać długotrwałego siedzenia lub stania
  • Nie ma żadnych nakazów lub ograniczeń dotyczących diety

    Leczenie farmakologiczne
    Leczenie farmakologiczne ma w porównaniu z wyżej wymienionymi zaleceniami mniejsze znaczenie i musi być zawsze stosowane razem z nimi:
  • Niesterydowe leki przeciwzapalne (na przykład ibuprofen lub aspiryna), które mają za zadanie ograniczyć proces zapalny i zmniejszyć ból
  • Antybiotyk przyjmowany doustnie, jeżeli lekarz podejrzewa bakteryjne zakażenie żyły
  • Maści i żele o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym stosowane na obszar objęty chorobą Należy jeszcze raz podkreślić, że wymienione leki nie są w stanie same opanować choroby i muszą być stosowane wraz z opisanymi wyżej ogólnymi zaleceniami.
  • Leczenie operacyjne  ->
    Leczenie operacyjne nie ma zastosowania w przypadku zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych.
    Podpis  ->
    Opracował
    lek. med. Robert Olewiński

    Nota prawna


    Prezentowane strony mają charakter edukacyjny. Ogólne informacje na temat chorób i zasad postępowania w żadnym stopniu nie zastępują fachowej porady lekarskiej. Pomimo rygorystycznego przestrzegania ogólnie przyjętych zasad tworzenia serwisów medycznych ustalonych przez Health on the Net Foundation i weryfikacji prezentowanych treści przez uznane Autorytety medyczne, twórcy serwisu nie biorą żadnej odpowiedzialności, ani pośredniej ani bezpośredniej, za sposób wykorzystania i interpretowania informacji zawartych w serwisie.